κατάθεση
Ποίηση
«Για τις αδήριτες στιγμές είπα να γράψω
Για τις τραγωδίες που μας ποτίζουν μέχρι το μεδούλι
Κυκλοφορούν με τρένα, πλοία, αεροπλάνα, αυτοκίνητα,
ποδήλατα και σκέιτμπορντ
Καρφώνουν πάνω μας τη γυαλιστερή τους ματιά
και ο αγώνας για τη ζωή μας ξεκινάει
Ξεκινάει χωρίς να το καταλάβουμε
Αυτό που μπορούμε να διαλέξουμε είναι ο δρόμος
που θα ακολουθήσουμε
Η γη που μας χωράει
Οι λέξεις που μας έμαθε
Η ζωή που θα υπερασπίσουμε…».
(απόσπασμα από το ποίημα «Ο Μελισσοκόμος»)
Εκατόν πέντε κομψά στιχουργήματα. Εκατόν πέντε κοφτές, αιχμηρές, μεστές εξομολογήσεις, πυγολαμπίδες στο νυχτερινό ουρανό του νου, πυροτεχνήματα στον απέραντο ωκεανό του στοχασμού. Εκατόν πέντε υπομνήσεις σαν συνθήματα γραμμένα στον τοίχο. Χωρίς τελείες. Γιατί κάθε στίχος συνεχίζει μια ορμητική αλληλουχία συλλογισμών. Αλλά και γιατί ζητούμενο είναι ο διάλογος με τον αναγνώστη κι όχι η προσφορά «σοφών» συνταγών «δια πάσαν χρήσιν».
Ο Λευτέρης Παπαδημητρίου, στην πρώτη του ολοκληρωμένη ποιητική συλλογή, καταθέτει το δικό του οβολό, τη δική του στροφή στο αέναο ποίημα της ζωής, με όπλο μια πένα βασανισμένη, ανήσυχη, διεισδυτική, με λάβαρο τον καλοδουλεμένα λιτό, στοχαστικό, μεστωμένο στίχο. Στις τέσσερις ενότητες της συλλογής διατρανώνει με φιλοσοφική διάθεση τη δίψα για ζωή, κίνηση, ομορφιά, λαχταρά να φτάσει στο «Άλφα του Κενταύρου», αλλά συνάμα γιορτάζει τις ήττες και τα λάθη του, εξυψώνει τον έρωτα, την «τρυφερή αυτή πατρίδα», την «ταξιαρχία της δημιουργίας», όπως εύγλωττα γράφει.
Αφηγείται βιωματικά, αλλά όχι ατομικοκεντρικά: Οι στίχοι του γίνονται στέγη για τα αδιέξοδα του σύγχρονου ανθρώπου, ασπίδα των κατατρεγμένων, βέλος κατά της κοινωνικής αδικίας, κραυγή ρήξης και συλλογικοποίησης του πόνου και του πόθου. Αφουγκράζεται τη φωτιά και το σίδερο, που παλεύουν στο αμόνι του Ηφαίστου και σφυρηλατούν την ανθρώπινη ιστορία. Νιώθει το «βαρύ χέρι της ανάγκης», αντικρίζει και αναμετράται με τη συνείδησή του ως «πληγή και λύτρωση» μαζί. Και για να φωτίσει τη διαχρονικότητα των ερωτημάτων που καλείται ν’ απαντήσει, δανείζεται και χρησιμοποιεί με μαεστρική αλληγορική ικανότητα πρόσωπα και σύμβολα από μορφές τέχνης, από τη Μυθολογία, την Ιστορία, την Αστρονομία.
Μια ξεχωριστή συλλογή, που ακροβατεί στο μεταίχμιο μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, ελπίδας κι απόγνωσης, νοσταλγίας και λήθης, συντροφικότητας και μοναξιάς, μετεωρίζεται ανάμεσα σε φως και έρεβος, στην αδάμαστη θέληση και στην αθέλητη παραίτηση.
Το βιβλίο του Λευτέρη Παπαδημητρίου Κατάθεση κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΕΝΤΟΣ και διατίθεται σε όλα τα βιβλιοπωλεία.
Μια κατάθεση συνείδησης στο βωμό της ανυπότακτης ψυχής.
ΜΙΑ ΣΦΑΙΡΑ ΣΤΗ ΘΑΛΑΜΗ ΤΟΥ ΟΠΛΟΥ
Πόσες φορές δε λαχταρήσαμε να βουτήξουμε την πένα στο μελάνι της ψυχής μας και να αφήσουμε μικρά ή μεγάλα ίχνη πάνω στο χαρτί, πολύτιμες καταθέσεις ζωής; Και πόσες φορές αυτές δε σφήνωσαν στα τείχη που υψώνει ο φόβος της έκθεσης;
Η Κατιάνα Στρατηγίου με την ποιητική της αυτή συλλογή κατορθώνει με «Μια σφαίρα στη θαλάμη του όπλου» να σπάσει τα τείχη του φόβου αυτού και να μας παρασύρει σ’ ένα ταξίδι στις ατραπούς του νου και της ψυχής, στα σοκάκια της μνήμης αλλά και της συνείδησης.
Με τη φρεσκάδα της νέας πένας, αλλά και με την πείρα του ταξιδευτή της ζωής, η ποιήτρια μας συνεπαίρνει. Με την πρωτότυπη εικονοπλαστική της δύναμη, με την κοφτερή της γλώσσα κι με την πληθωρικότητα των συναισθημάτων που πλημμυρίζουν κάθε στίχο.
Η δύναμή της είναι η αυθεντικότητά της. Σκαλίζει την ψυχή της με «σκαλιστήρι» τις λέξεις. Και μας δίνει το ερέθισμα να κάνουμε το ίδιο.
Νυκταλγία
14,00 €«Ήρθε ο καιρός των ηττημένων
και των άλλων, των αμετανόητων.
’’Ώρα να γυρίσεις σελίδα’’,
τους είπαν κάποτε,
μα κείνοι πετάξαν το βιβλίο μακριά
κι έσκισαν τη σελίδα
για να τυλίξουν την καρδιά τους.
Έτσι απόμειναν,
γυμνοί, με το τσαλακωμένο χαρτί
πάνω στο στήθος,
φυλαχτό και καταδίκη τους».
(απόσπασμα από το σπονδυλωτό ποίημα
«Βρόχος ισόβιος, ερωτικός ‒VII: Αμνηστία»)
Όταν η νύχτα απλώνει το πέπλο της, οι πληγές που μάζεψαν οι καιροί αναζητούν γιατρικό στη θαλπωρή του ονείρου, οι πιο απόμακρες γωνιές του νου και της μνήμης τραντάζονται συθέμελα από το «βάρος της ελπίδας».
Πάνω σ’ αυτόν τον καμβά, ο πολλά υποσχόμενος και ήδη βραβευμένος στους σημαντικότερους ποιητικούς διαγωνισμούς ποιητής Πέτρος Βασιλάκος (1ο Βραβείο Ποίησης στον 41ο Διαγωνισμό της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών το 2022, καθώς και 2ο Βραβείο Ποίησης στον ΛΘ΄ Διαγωνισμό του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός, περιόδου 2022-2023, αμφότερα με το ψευδώνυμο Βάσος Πετράκος) σκαλίζει την παρθενική του ολοκληρωμένη ποιητική συλλογή και συστήνεται αθόρυβα, σεμνά, μα και πειστικά, όπως ακριβώς και οι στίχοι του. Τίποτα εξεζητημένο δε θα βρει κανείς εδώ: Δε γράφει για να ξεχωρίσει, μα για να σμίξει το στεναγμό του ανεκπλήρωτου με το πείσμα της προσδοκίας. Δεν έρχεται για να στήσει αλαζονικά το βάθρο του, μα για να γίνει ένα και να δώσει φωνή στις μύχιες σκέψεις όσων δεν ξόρκισαν τα πάθη τους, αυτών που μάτωσαν ψυχικά μα στέκουν όρθιοι, των αμετανόητων κολασμένων της ζωής, του έρωτα, του μόχθου.
Φιλοτεχνεί το έργο του λες κι άρπαξε την πένα από το χέρι μας και βούτηξε στα βάθη της ψυχής όλων και καθενός. Και μας παίρνει απ’ το χέρι για να μας σεργιανίσει στα πιο δύσβατα μονοπάτια του στοχασμού, σε όλα όσα διστάσαμε να μοιραστούμε ανοιχτά: τα όνειρα, τις αγωνιώδεις ανάσες, τους αδικαίωτους πόθους, το φόβο της λήθης και της προδοσίας, τους έρωτες που άνθισαν ή μείνανε στις σκιές, τα σκοτάδια της ύπαρξης που γυρεύουν το φως της εξιλέωσης. Αλλά συνάμα αφουγκράζεται με περισσή ευαισθησία τη βουή της Ιστορίας, τοποθετούμενος σθεναρά στη «λάθος» πλευρά της.
Αλλά η αληθινή αποκάλυψη βρίσκεται στο συναπάντημα της θεματολογίας με την πρωτοποριακή, ρηξικέλευθη γραφή του ποιητή. Έχοντας ως μαγιά λέξεις απλές μα πανίσχυρες, καθημερινές, οικείες, κατορθώνει έντεχνα και με ασυνήθιστη μαεστρία να τις παντρέψει με μια απαράμιλλη εικονοπλαστική ικανότητα. Ο Βασιλάκος είναι δεινός αφηγητής, αλλά και «παραμυθάς» συνάμα. Καταργεί συχνά τόπο, χρόνο και σχήματα, αλλά όχι το μέτρο και την αισθητική, καθώς ο στίχος του είναι αριστοτεχνικά κεντημένος. Η εκφραστική λιτότητα συνυφαίνεται με μια νοηματική μεστότητα, σ’ ένα σπάνιο αμάλγαμα δωρικότητας και γλαφυρότητας. Ο ρεαλισμός ‒κάποιες φορές στα όρια του νατουραλισμού‒ συναγωνίζεται την ονειρική-παραμυθική ατμόσφαιρα, ο τολμηρός (αυτο)σαρκασμός τον ασυγκράτητο γλυκόπικρο λυρισμό.
Η Νυκταλγία είναι μια κατάθεση που έρχεται να ταράξει τα νερά της ψυχής και της ποίησης. Είναι βέβαιο ότι ο Πέτρος Βασιλάκος με το έργο τούτο ρίχνει άγκυρα στα ελληνικά γράμματα και θα μνημονευτεί στο μέλλον. Κι ας δηλώνει στους «Αφηρωισμούς» του με παροιμιώδη σεμνότητα: «…Όσο για τον ποιητή, / κανείς ας μην τον θυμηθεί»
Το βιβλίο του Πέτρου Βασιλάκου Νυκταλγία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΕΝΤΟΣ και διατίθεται σε όλα τα βιβλιοπωλεία.
Μια υπόκωφη κραυγή για ό,τι την ύπαρξη σημαδεύει.
Πυγολαμπίδες
ΠΟΙΗΜΑΤΑ
«Οι θεοί βαρέθηκαν ν’ ακούνε τις ίδιες προσευχές.
Οι άγγελοι χάσανε τα φτερά τους,
είναι πια πεζοί,
κι οι χιλιάδες άγιοι χωρίς πτυχία,
χιλιάδες άγιοι… δεν πείθουν πια,
μπήκανε όλοι τους στη φυλακή της μνήμης.
Μείναμε μονάχοι εμείς,
σκεφτικοί, χωρίς παρηγοριά,
αποζητώντας μια λύση…».
***
«Δεν έχουμε πια ομπρέλες,
τρύπησαν απ’ το ορμητικό χαλάζι
της Ιστορίας.
Πώς θα φυλαχτούμε;».
(αποσπάσματα από ποιήματα της συλλογής)
Εκεί κάπου στα ζοφερά μονοπάτια μιας εποχής που πασχίζει να συνθλίψει οράματα, ευγενή αισθήματα και την ίδια την ομορφιά της φύσης, φεγγοβολούν πεισματικά οι πυγολαμπίδες της ζωής, της τέχνης και της Ιστορίας. Και γίνονται μια διακριτική αλλά αισθητή υπόμνηση για την απαράγραπτη αλήθεια: ο άνθρωπος διαφεντεύει τη μοίρα του και κανείς άλλος.
Η ποιητική συλλογή του Δημήτρη Αγραφιώτη, κεντημένη με ευαισθησία και αγωνία κοινωνική και ιστορική, ντυμένη με μια λεπτή αύρα μελωδικών συνειρμών και ποικιλόμορφων ηχοχρωμάτων που η φύση και η ανθρώπινη δημιουργία γεννούν, φωτίζει χαμηλόφωνα και υποβλητικά μικρά και μεγάλα πάθη. Χωρίς κραυγές, χωρίς μοιρολατρία. Με εμφανή όμως τη λαχτάρα να ξορκίσει τη λήθη που απειλεί τα έργα και τις ημέρες όλων μας. Κι έτσι, ανασύρει νοσταλγικά και υψώνει ως λάβαρα μνήμες, όνειρα και πόθους, οδηγούς στην αναμέτρηση με τον αδυσώπητο χρόνο.
Μέσα από ένα προσεχτικά σχηματισμένο παζλ εικόνων, συντεθειμένο τόσο από τις βαθιά χαραγμένες στη μνήμη εκλάμψεις μιας ζωής γεμάτης σφυγμό όσο και από στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος, στοχάζεται πάνω στις ανεξάλειπτες αξίες της ζωής, μα και ονειροπολεί μετεωριζόμενος μεταξύ παρελθόντος και παρόντος. Δε διστάζει να διακηρύξει το φόβο της λησμονιάς που ελλοχεύει, χωρίς όμως ίχνος ματαιοδοξίας, παρά μόνο με διάθεση να βρει ανακούφιση στο μοίρασμα της αγωνίας του με τον αναγνώστη (ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ποίησής του). Αλλά ταυτόχρονα, εκφράζει ευθαρσώς την κριτική του απέναντι σε κάθε υποταγή στα κελεύσματα της «μοίρας» ή στη μοιρολατρική προσκόλληση σε δυνάμεις έξω από την ανθρώπινη δημιουργικότητα, αντιπαραβάλλοντας την καθολικότητα και τις «θεϊκές» ιδιότητες της τέχνης.
Δίνει περίοπτη θέση σε χαρακτηριστικές φιγούρες του πνεύματος, όπως στην Υπατία, με καβαφικού τύπου χρήση των ιστορικών συμβόλων. Δεν παραλείπει, όμως, να ανασύρει και μνήμες από αγαπημένα πρόσωπα των οποίων την απώλεια φαίνεται ότι έχει βιώσει. Πασχίζει να αγγίξει το όνειρο, εκδηλώνει την ερωτική του επιθυμία σε διακριτικούς και τρυφερούς τόνους, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα την αύρα της μουσικής, της μελωδικότητας, των ήχων, ακόμα και της σιωπής, για να στρώσει ένα μεταξένιο χαλί κάτω από τους στίχους του.
Το βιβλίο του Δημήτρη Αγραφιώτη Πυγολαμπίδες κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΕΝΤΟΣ και διατίθεται σε όλα τα βιβλιοπωλεία.
Μια ποιητική μουσική συμφωνία για όλα όσα δε χωρούν στη σκιά…
Για όσα επιμένουν να ακτινοβολούν ασίγαστα.
Σινεμαδάκι, αγάπη μου
17,00 €Αποσπάσματα από ποιήματα της συλλογής
«Δεν υπάρχει ψυχή χωρίς θέση
στου κόσμου την τρελή τροχιά
Ο αγώνας για τους ηττημένους είναι σκληρός
Τον ονομάζουν ελπίδα».
Τζόκερ
«Μέρες χωρίς δροσιά
Νύχτες χωρίς γλύκα
Τρόμος απροσκάλεστος, κυρίαρχη σκουριά
Αδιαφορία τα πέπλα της ντυμένη».
Σπιρτόκουτο
«Ο καιρός ακόμα δε σηκώνει δοκιμές
Με τα φτερά της δύσκολης γέννας θα ταξιδέψουμε».
Ο καιρός των τσιγγάνων
«Η τρυφερότητα είναι μεγαλύτερη από το μαρτύριο
Ο αγώνας για τον άνθρωπο είναι η πιο όμορφη ζωγραφιά».
Πέτρινα χρόνια
ΣΥΝΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΤΕΡΙΑ
15,00 €«Τώρα στη σύναξη της Αχτής
νικητής θα παρουσιαστώ
μ’ όλες τις φωτιές μου αναμμένες ακόμη
να υπερασπίζονται τα καινούργια ταξίδια»
(απόσπασμα από το βιβλίο)
Στο σύνορο θάλασσας και στεριάς, εκεί όπου σμίγουν δυο κόσμοι
τόσο κοντινοί και τόσο απόμακροι συνάμα, ακροβατεί τούτη δω η
ποιητική συλλογή.
Ένας σύγχρονος “Οδυσσέας’’ περιδινείται στους ωκεανούς του
κόσμου αρνούμενος να βυθίσει την ύπαρξή του στα βρόμικα νερά
της λήθης, της απομόνωσης και της εσωστρέφειας. Καβαλά το
κύμα για να πλησιάσει και να αφουγκραστεί τους κολασμένους
όπου γης. Η περιπλάνηση τον έμαθε να νιώθει δικό του τον ιδρώτα, το δάκρυ, το αίμα κάθε κατατρεγμένου σε θάλασσα και στεριά.
Έχει το ίδιο πείσμα με τον Ομηρικό Οδυσσέα: Ξορκίζει αυτό που του επιφυλάσσουν σαν “μοίρα’’ οι μοντέρνοι δήμιοι – θεοί του κέρδους. Βαδίσει σε δρόμους απερπάτητους. Tα βάζει με τα ανθρώπινα τέρατα, ξέρει πού να ρίξει το ανάθεμα για τα μαρτύρια και τα ναυάγια. Υποκλίνεται με ευλάβεια στους ακριβούς του συντρόφους, παντρεύει την τιμή στους νεκρούς με την έγνοια για τους ζωντανούς. Χτίζει την Ιθάκη του στην ανατολή ενός κόσμου νέου.
Με σκάφος την ελπίδα σαλπάρει για τις πιο όμορφες θάλασσες, αυτές “που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει…’’
Τέκνο της θαλασσινής ανάγκης
14,00 €«Ν’ ακούς ποίηση
γιατί η ποίηση
δεν είναι οίηση
η ποίηση
είναι έμπνευση.
Η ποίηση δεν είναι κομπασμός
είναι του καθημερινού μόχθου
ο θαυμασμός».
(απόσπασμα από το ποίημα «Στην ποίηση»)
Όταν η πένα του ποιητή έρχεται να φωτίσει τον ανθρώπινο κάματο, τις μικρές και μεγάλες στιγμές της καθημερινής ζωής μα και της Ιστορίας, η ποίηση συναντά την αληθινή αποστολή της.
Την αλήθεια αυτή έρχεται να υπηρετήσει το αξιόλογο έργο του Παναγιώτη Μελά, ο οποίος με την ποιητική του αυτή συλλογή κατορθώνει να αγγίξει ένα ευρύ φάσμα της ανθρώπινης δημιουργίας σε όλα τα επίπεδα, αλλά και του συναισθηματικού πλούτου που κουβαλά η πολυταξιδεμένη ψυχή των ανθρώπων του μόχθου. Στα τρία μέρη του ποιητικού έργου ξεδιπλώνεται η αγωνία του μαχόμενου ταξιδευτή της θάλασσας, η ευαίσθητη ματιά του για τα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα, αλλά και η αγάπη για τα πρόσωπα που σημαδεύουν τη ζωή του, δοσμένα άλλοτε με μαχητικό και ασυμβίβαστο πνεύμα κι άλλοτε με χιούμορ και σκωπτικότητα, πάντοτε όμως με μια τρυφερότητα ανεπιτήδευτη.
Ο Παναγιώτης Μελάς καταθέτει σεμνά το δικό του δημιουργικό οβολό στη μεγάλη στρατιά των «ποιητών των μακρυσμένων ταξιδιών και των γαλάζιων πόντων». Ιχνηλατώντας αλλά και αποκαθηλώνοντας το καββαδιακό πρότυπο, προσεγγίζει τη μαγεία μα και την τραχιά όψη του θαλασσινού ταξιδιού, μετατρέπει τον πόνο σε μεράκι, την κοινωνική και ιστορική ανησυχία σε μούσα. Κι έτσι αφουγκράζεται τον αχό μιας κοινωνίας που ασφυκτιά και ματώνει πίσω από τα πέπλα της έπιπλαστης ευμάρειας, για να ταχθεί αταλάντευτα στο πλευρό των κατατρεγμένων. Συνάμα, στρέφει το βλέμμα σε προσφιλή πρόσωπα, για να τα υψώσει σε σύμβολα που ενσαρκώνουν το όραμα μιας νέας ζωής.
Γιατί ο λόγος, η ποίηση, η πνευματική δημιουργία δεν είναι μια ελιτίστικη προσέγγιση, αλλά μια βαθιά ανθρώπινη, λαϊκή, πηγαία υπόθεση.
Το βιβλίο του Παναγιώτη Μελά «Τέκνο της θαλασσινής ανάγκης», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΕΝΤΟΣ και διατίθεται σε όλα τα βιβλιοπωλεία.
Ένα ποιητικό ταξίδι στις θάλασσες του μόχθου και των ονείρων
ΤΟΥ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ Η ΠΙΚΡΗ ΚΑΝΤΑΔΑ
10,00 €«Τι έγινε και έχασε το βλέμμα
Τη φρεσκάδα
Τι έφταιξε και ράγισε του κόσμου
Η εικόνα
Κι οι άνθρωποι βουλιάζουνε
Σε κάθε χαραμάδα
Και στήνονται ζωές γυμνές
Στο μάτι του κυκλώνα»
(απόσπασμα από το βιβλίο)
Η Ελένη Καλαγκιά στην παρούσα ποιητική συλλογή της (την τρίτη κατά σειράν) και με τον μεστό της λόγο, μας κάνει κοινωνούς της ψυχής και των προβληματισμών της, και αποτυπώνει τα σημεία των καιρών: Τη θλίψη της εποχής, τη μοναξιά, την απογοήτευση, την απώλεια.
Περπατάει στο δύσβατο μονοπάτι των στίχων με τον δικό της λυρικό και άμεσο τρόπο προσεγγίζοντας τους αναγνώστες έτσι, όπως μόνο οι ποιητές μπορούν: Άλλοτε τρυφερά και στοχαστικά, χαϊδευτικά, και άλλοτε καταγγέλλοντας, φωνάζοντας, απορώντας, θέτοντας το δάχτυλο «εις τον τύπον των ήλων».
Η ποίηση της Ελένης Καλαγκιά μπορεί τελικά να μας βοηθήσει να ελπίζουμε σε ένα πιο ανθρώπινο μέλλον.
Όταν οι λέξεις αποδίδουν άριστα, ποιητικά, τα γκρίζα τοπία της ψυχής στην κοινωνικοπολιτική τους διάσταση