Οι ιστορικές γνώσεις μας χρειάζονται σήμερα όσο ποτέ άλλοτε. Και μάλιστα εκείνες που είναι ελληνοκεντρικές και είναι γραμμένες με ζωντάνια κι αληθινά στοιχεία. Την αλήθεια για τα παρελθόντα δεν μπορούν να υπηρετήσουν τα ΜΜΕ, αυτά το μόνο που κάνουν είναι εμπορευματοποίηση της ειδησεογραφίας και διατεταγμένη σχολιογραφία. Μόνο οι ελεύθερες φωνές στο χώρο του βιβλίου ανθρώπων -κι αυτές αραιά και που…- έχουν αδέσμευτο λόγο, επιστημονικά ή απλά διατυπωμένο. Στην χορεία των ελεύθερων φωνών κατατάσσεται και το παρόν βιβλίο του κ. Δημήτρη Βλάχου, που μιλάει για την Ιστορία των Ελλήνων από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, με γεγονότα και πρόσωπα που σημάδεψαν την πορεία του Ελληνισμού. Ο συγγραφέας υλοποιεί μια ωραία ιδέα. Φωτογράφισε μνημεία, αγάλματα, προτομές που είναι διάσπαρτα ανά την Ελλάδα και έγραψε, για το καθένα, την ιστορία του με γλώσσα γοητευτική και πειστική. Ποιος δεν ενδιαφέρεται να μάθει για το Λεωνίδα και τις Πλαταιές, το Μεγαλέξανδρο, το Βυζάντιο, την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Βενιζέλο, την Κατοχή, την Αντίσταση, τον Εμφύλιο κ.λ.π.; Ποιος δεν νοιάζεται για το ένδοξο ή και το επώδυνο χθες… Πώς θα μεταβούμε στο Παγκοσμιοποιημένο αύριο; Άοπλοι;

Τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής ιστορικής σκέψης στη μελέτη του αρχαίου ανατολικού χώρου εξετάζει το βιβλίο του ακαδημαϊκού Τσιμπουκίδη, ρίχνοντας φως σε μια από τις πτυχές της ιστορικής επιστήμης που έχουν μελετηθεί λιγότερο. Στα έξι κεφάλαια της συμπληρωμένης και εικονογραφημένης αυτής έκδοσης παρουσιάζονται η αρχαία λογογραφική θεώρηση, η ιστορική και ορθολογιστική σκέψη του Ηροδότου και του Θουκιδίδη, η ιστοριογραφία του 4ου και 3ου αιώνα π.Χ., του 1ου και 2ου αιώνα μ.Χ., η επιστημονική σκέψη του Πολύβιου του Διόδωρου, του στράβωνα και του Πλούταρχου.
Σκοπός του βιβλίου είναι να αναδειχθεί η διαδικασία ανάπτυξης της αρχαίας ιστορικής σκέψης και ο ρόλος της στην κοινωνική εξέλιξη της ανθρωπότητας.

«Ο Τρωικός Πόλεμος δημιούργησε αστάθεια στα καθεστώτα της Ελλάδος, οικονομική και κοινωνική κρίση και παρατηρήθηκε παντού έλλειψη εργατικών χεριών, ηγετών και προγραμμάτων και μια γενική παρακμή. Οι Δωριείς γνωρίζοντας τα πράγματα και επωφελούμενοι της κρίσεως, ενδεχομένως να απέκτησαν ερείσματα σε πόλεις και περιοχές που υπήρχε έλλειψη εργατικών χεριών. Αυτό τούς έκανε γνώστες των προβλημάτων κάθε περιοχής και έτσι γνωρίζοντας τις αδυναμίες που υπήρχαν, σε συνεννόηση ενδεχομένως με την ηγεσία των Ηρακλειδών, και αφού επαληθεύονταν οι χρησμοί του Μαντείου των Δελφών αποφάσισαν την εκστρατεία στην Πελοπόννησο.»

Το μεγάλο κενό στην ελληνική βιβλιογραφία, για τον Εθνικοσοσιαλισμό και τη γερμανική ιστορία -από την ίδρυση της αυτοκρατορίας το 19ο αιώνα, μέχρι το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου- και τη συντριβή του Χιτλερισμού, έρχεται να καλύψει με επιστημονική επάρκεια το βιβλίο. Μη λαμβάνοντας υπόψη τον προπαγανδιστικό λόγο, που χρησιμοποιήθηκε μετά τον πόλεμο, επιχειρεί, με όπλο αδιάσειστα στοιχεία, να απαντήσει και κριτικά στα ερωτήματα που θέτει η Ιστορία. Παρατίθεται και το πιο μικρό γεγονός – δεν παραλείπεται καμιά πτυχή. Ο Εθνικοσοσιαλισμός μπαίνει, επιτέλους, στο μικροσκόπιο της έρευνας.

“Τα βιβλία μοιάζουν με καράβια” συνηθίζει να λέει ο Α. Νεμιρόβσκι. Πράγματι μεγάλη είναι η ιστορικοφιλοσοφική “συγγραφική αρμάδα” του. Μεγάλη και πολύτιμη. Πριν απ’ όλα γιατί παρέχει πνευματική τροφή, φως και αλήθεια για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, για τη φιλοσοφία του οποίου ο Φρ. Ένγκελς γράφει: “Στις πολυποίκιλες μορφές της ελληνικής φιλοσοφίας υπάρχουν ήδη σε εμβρυώδη κατάσταση στην πορεία της ανάπτυξής τους, όλες σχεδόν οι αντιλήψεις των κατοπινών θεωριών για τον κόσμο”.
Τη ζωή και το έργο έξι μελετητών της αρχαίας ελληνικής Ιστορίας πραγματεύεται το βιβλίο του Δημήτρη Τσιμπουκίδη. Πρόκειται για τους Β.Β. Στρούβε, Μ.Α. Κοροστόβτσεφ, Β.Γ. Γκαφούροφ, Α.Σ. Σόφμαν, Β.Ι. Κουζίστσιν και Α.Ι. Νεμιρόβσκι, οι έρευνες, η προσωπικότητα και ο φιλελληνισμός των οποίων παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Εργαζόμενοι στη Σοβιετική Ένωση, στην περίοδο της άνθησης των ιστορικών σπουδών, οι έξι μελετητές που παρουσιάζει στο βιβλίο του ο Δ. Τσιμπουκίδης συνέχισαν την παράδοση των Ρώσων ερευνητών που ήδη από το 17ο αιώνα είχαν καταπιαστεί με την αρχαία ελληνική Ιστορία, ενώ στις αρχές του 18ου αιώνα ιδρύθηκαν έδρες με σχετικό περιεχόμενο στα Πανεπιστήμια της Πετρούπολης και της Μόσχας.
Με ξεχωριστή αναφορά σε κάθε έναν από τους έξι ιστορικούς, ο Δ. Τσιμπουκίδης παρουσιάζει τη ζωή, το έργο, το ακριβές αντικείμενο της έρευνας, τη μέθοδο εργασίας και τη βιβλιογραφική τους παραγωγή.
Το βιβλίο “Έξι μορφές Ρώσων και Σοβιετικών Επιστημόνων”, σημειώνει ο συγγραφέας του, “έχει ιδιαίτερη επικαιρότητα, γιατί κατά έναν τρόπο δίνει απάντηση στην προσπάθεια που έγινε τα τελευταία χρόνια και συνεχίζεται ως τώρα από ορισμένους δυτικοευρωπαίους ιστορικούς για την υποβάθμιση των ρωσικών και σοβιετικών ερευνών στον τομέα του αρχαίου ελληνικού κόσμου”. Το βιβλίο πωλείται σε όλα τα βιβλιοπωλεία και στις εκδόσεις “ΕΝΤΟΣ”.

«Γενικά η ιστορία και ιδιαίτερα η πολιτική διαδραματίζεται στο παρελθόν, αλλά γράφεται στο μέλλον…
Η μοίρα του Γιώργου, καθώς και χιλιάδων άλλων δημοκρατών Αριστερών ήταν προδιαγεγραμμένη και δεν ήταν δυνατό να αλλάξει, καθώς το δεξιό κράτος είχε καθορίσει την εξέλιξη και το μέλλον του. Αυτός το είχε αποδεχθεί και ανεξάρτητα από ερωτηματικά και αμφισβητήσεις τόσο πάνω στη μαρξιστική γενικώς φιλοσοφία, αλλά και τις πικρίες του από τη συμπεριφορά της αριστερής καθοδήγησής του, η ιδεολογική του φιλοσοφία που είχε δρομολογηθεί αγκαλιά με τα παγκόσμια “πιστεύω” του, έστω μέσα στο νικηφόρο πια αστικό καθεστώς, έδειχνε το δρόμο που είχε διαγράψει με τη ρήση του και ο Aραγκόν, “Αν έπρεπε να ξαναζήσω, θα ακολουθούσα το ίδιο μονοπάτι!”:
“Si j’ etais ΰ refaire, je referais ce chemin!”»

Το βιβλίο του πανεπιστημιακού καθηγητή γναθοπροσωποχειρουργικής Χρίστου Μάρτη είναι μια αυτοβιογραφία με πολιτικά στοιχεία ενός μικρού Μικρασιάτη πρόσφυγα στην Καισαριανή, που ανδρώνεται στα χρόνια της Μεταξικής Δικτατορίας, στον Πόλεμο του ’40, στην Κατοχή, στον Εμφύλιο.
Ο ήρωας του βιβλίου Γιώργος Κασφίκης, δουλεύοντας από μικρός και αποκτώντας σιγά-σιγά “εργατική συνείδηση”, δεν παραμέλησε την προσωπική του “ανάπτυξη”, διαβάζοντας εξωσχολικά βιβλία, διαπρέποντας στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο, ζώντας έντονα τις διαφορετικές εικόνες της ζωής της Αθήνας και του Πειραιά, για να καταλήξει -εκτός των άλλων- στη μεγάλη του αγάπη, τη μουσική και την κιθάρα του.
Οι προβληματισμοί του, η κοινωνική και πολιτική του ένταξη μας παρουσιάζουν έναν άνθρωπο “ζωντανό”, με ηθικές προσωπικές αρχές, που αργότερα ως νεαρός θα είναι όχι μόνον πλήρως αποδεκτός από το περιβάλλον του, αλλά και υπόδειγμα ανθρώπινης ύπαρξης.
Η αυτοβιογραφία του ΧΡ. ΜΑΡΤΗ, γραμμένη σε “άψογη” γλώσσα, κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον τού αναγνώστη από την αρχή έως το τέλος και ως εκδόσεις “ΕΝΤΟΣ” πιστεύουμε ότι το συγκεκριμένο βιβλίο αξίζει την προσοχή σας και θα κερδίσει το αναγνωστικό κοινό.

«Σε όλους τους χώρους της Αθήνας διακρίνουμε δημιουργούς κάθε τέχνης και έργα ανεκτίμητης αξίας ενώ πολλά έχουν καταστραφεί από τους κατά καιρούς εμφανιζόμενους επιδρομείς. Κάτι παρόμοιο έχει συμβεί και στην πανέμορφη συνοικία του Αρδηττού, που βρίσκεται στη γύρω από το Παναθηναϊκό Στάδιο περιοχή. Η συνοικία αυτή άρχισε να κτίζεται στα μέσα του 18ου αιώνα στους λοφίσκους της περιοχής του Σταδίου, που είναι απολήξεις του Υμηττού, έχοντας σαν χώρισμα από την υπόλοιπη Αθήνα τον ποταμό Ιλισσό. Πολλά ιερά, ναοί και αγάλματα κοσμούσαν την πανέμορφη αυτή περιοχή, που είχε καθιερωθεί ως χώρος περιπάτου, μελέτης και περισυλλογής».

Ξεκινώντας από την ιστορία της Αττικής και της Αθήνας, ο Κοσμάς Τσολάκος καταγράφει διεξοδικά όλα τα ιστορικά στοιχεία που σχετίζονται με μία από τις πιο όμορφες περιοχές της πρωτεύουσας: Τη συνοικία του Αρδηττού (κάποιοι τη γνωρίζουν ως Μετς) που απλώνεται γύρω από το Παναθηναϊκό Στάδιο.
Με ξεχωριστή φροντίδα για τη συλλογή όλων των στοιχείων και με επιτόπιες έρευνες στα σημεία που εξακολουθούν να έχουν αρχαιολογικό ενδιαφέρον, ο συγγραφέας κατορθώνει να παρουσιάσει στον αναγνώστη άγνωστες πτυχές από μία πολύβουη αθηναϊκή συνοικία: Αρχαία γεφύρια που εξακολουθούν μέχρι σήμερα να στέκουν κρυμμένα, γωνιές με οργιώδη βλάστηση, ιερά και χώρους λατρείας που ανάγονται στην αρχαιότητα αλλά παραμένουν ορατοί μέσα στο πυκνοδομημένο περιβάλλον. Ακολουθώντας την κοίτη του ποταμού Ιλισσού, περιγράφει όλα τα σημεία όπου η παρουσία του είναι αισθητή ακόμη και τώρα.
Παράλληλα, χρησιμοποιώντας ένα πλούσιο όσο και σπάνιο φωτογραφικό υλικό, χάρτες από τους αρχαίους χρόνους μέχρι και τις μέρες μας, αλλά και σχέδια που φιλοτέχνησε ο ίδιος, ο Κοσμάς Τσολάκος εμφανίζει μπροστά στα έκπληκτα μάτια του αναγνώστη τον πλούτο που διέθετε η Αθήνα ακόμη και στις αρχές του 20ού αιώνα: Πανέμορφα κλασικά κτίρια που κατεδαφίστηκαν, μεγάλες πλατείες με εξαιρετικό αρχιτεκτονικό σχεδιασμό που φιλοξενούσαν μοναδικά γλυπτά έργα τέχνης, φροντισμένους δρόμους για τους περιπατητές και τους επισκέπτες της πόλης.
Στο βιβλίο παρουσιάζονται αναλυτικά όλα τα στάδια «εξέλιξης» της Αθήνας και ειδικά της περιοχής του Αρδηττού, αλλά και οι προτάσεις που κατατέθηκαν πριν από τη μεταφορά της πρωτεύουσας του νεαρού ελληνικού κράτους στην αττική γη. Περιέχονται, επίσης, στοιχεία για σημαντικές προσωπικότητες της περιοχής, καθώς και ένα εξαιρετικά χρήσιμο λεξικό με την καταγωγή των κυριότερων τοπωνυμίων και οδωνυμιών που υπάρχουν στον Αρδηττό.
«Η Ιστορία της Αθήνας, του ποταμού Ιλισσού και των γύρω περιοχών του», αποτελεί μία μοναδική συνεισφορά στην καταγραφή της ιστορίας της πρωτεύουσας, αλλά και ένα μνημείο της Αθήνας που χάθηκε για πάντα… Παράλληλα, παρουσιάζεται η ιστορία του Παναθηναϊκού Σταδίου και της πρώτης Ολυμπιάδας του 1896, γεγονός που καθιστά το έργο επίκαιρο ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΕΝΤΟΣ και πωλείται σε όλα τα βιβλιοπωλεία.

«Το Δημοτικό Συμβούλιον του Δήμου Καισαριανής συνελθόν εις έκτακτον συνεδρίασιν κατόπιν προσκλήσεως του κ. Προέδρου αυτού, επί τω θλιβερώ αγγέλματι του θανάτου του Ελευθερίου Βενιζέλου, μεγάλου ανδρός και επιφανεστέρου των πολιτικών ανδρών της νεωτέρας Ελλάδος, λαβόν δ’ υπ’ όψιν τας απαραμίλλους εθνικάς προς την πατρίδαν υπηρεσίας του, ψηφίζει όπως: α. Εκφρασθώσι τα συλληπητήρια του Δήμου εις την οικογένειαν του μεταστάντος. β. Υψωθή μεσίστιος η σημαία του Δημαρχιακού Καταστήματος μέχρι της ημέρας του ενταφιασμού του εις την γενέτειραν αυτού γην. γ. Αντιπροσωπευθή ο Δήμος δι’ επιτροπής κατά την εκ Βρινδησίου μετακομιδήν της σορού. Κατατεθή στέφανος επί της σορού. δ. Μετονομασθή η λεωφόρος Καισαριανής εις λεωφόρον Ελευθερίου Βενιζέλου, ως επίσης και η πλατεία Αναγεννήσεως εις πλατείαν Ελευθερίου Βενιζέλου. ε. Στηθή ανδριάς εν τη ούτω μετονομαζόμενη πλατεία. … ζ. Εις ένδειξιν πένθους οι κ.κ. Δημοτικοί Σύμβουλοι φορούν πένθιμον περιβραχιόνιον». (19 Μαρτίου 1936)

«Η ιστορία του Δήμου Καισαριανής (μέσα απ’ τα πρακτικά των Δημοτικών Συμβουλίων)» αποτελεί τον καρπό της επίπονης προσπάθειας του Νίκου Σάμιου να συγκεντρώσει, να καταγράψει και να επεξεργαστεί τα επίσημα κείμενα και τις αποφάσεις του Δήμου Καισαριανής, από τη σύστασή του έως σήμερα.
Σε ένα βιβλίο-ντοκουμέντο για τον πολύπαθη Καισαριανή που στέγασε τις ελπίδες χιλιάδων προσφύγων και ανέθρεψε γενιές αγωνιστών της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας, ο επί σειρά ετών Δημοτικός Σύμβουλος Νίκος Σάμιος παραθέτει τα κυριότερα σημεία από τις συζητήσεις, τις αποφάσεις και τα ψηφίσματα των Δημοτικών Συμβουλίων που σφράγισαν την ιστορία της πόλης.
Στον Α’ τόμο που κυκλοφορεί καλύπτεται η περίοδος από το 1934 έως το 1951. Πρόκειται, ίσως, για την πιο βασανισμένη φάση στη ζωή πολλών Καισαριανιωτών: οι ακανθώδεις δυσκολίες που ακολούθησαν τη σύσταση του Δήμου, η επέκταση της πόλης και τα πρώτα δημόσια έργα, η μεταξική δικτατορία, ο πόλεμος, η Κατοχή, οι θυσίες του Σκοπευτηρίου, η δράση του παρακράτους, ο Εμφύλιος, οι πολιτικές διώξεις των πρώτων μετεμφυλιακών χρόνων σημαδεύουν την ιστορία της Καισαριανής στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα.
Σπάνιες φωτογραφίες συμπληρώνουν το έργο του Νίκου Σάμιου που αποτελεί ένα από τα λιγοστά δείγματα καταγραφής της ιστορίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ελληνική βιβλιογραφία.
«Η ιστορία του Δήμου Καισαριανής μέσα απ’ τα πρακτικά του Δημοτικού Συμβουλίου» του Νίκου Σάμιου αποτελεί μοναδική παρακαταθήκη για τον ιστορικό του μέλλοντος και τις επερχόμενες γενιές των Καισαριανιωτών. Θα το βρείτε στις προθήκες των μεγάλων βιβλιοπωλείων και στις εκδόσεις “ΕΝΤΟΣ”.
Σύντομα θα κυκλοφορήσει ο Β’ τόμος, με την Ιστορία του Δήμου Καισαριανής από το 1952 έως σήμερα.

«Είναι εξαιρετικά πιθανό το σχέδιο ή μέρος του να γνώριζαν και ορισμένοι ανώτεροι ή ανώτατοι Αξιωματικοί του Στρατού και της Χωροφυλακής. Για τον εορτασμό κινητοποιήθηκαν στρατιωτικές μονάδες, που τοποθετήθηκαν στην κορυφή των πέριξ λόφων, αλλά και μονάδες της Χωροφυλακής Χημικών Μέσων. Ο σκοπός των δραστών δεν ήταν μόνο να σκοτωθούν εορταστές από την έκρηξη της νάρκης – αποσκοπούσαν στην επέκταση των επεισοδίων, κάτι που θα είχε ως αποτέλεσμα οι στρατιώτες να πυροβολήσουν κατά του πλήθους και οι Χωροφύλακες να χρησιμοποιήσουν χημικά μέσα για την αντιμετώπισή του».
Tριάντα έξι χρόνια συμπληρώθηκαν από ένα περιστατικό που συγκλόνισε την ταραγμένη προδικτατορική Ελλάδα, αλλά παρέμεινε για πάντα στο περιθώριο της Ιστορίας. Στη 1:22 το μεσημέρι της 29ης Νοεμβρίου 1964, ο εορτασμός της 22ης Επετείου από την ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου αμαυρώθηκε από μία νέα έκρηξη. Το αποτέλεσμα: Δεκατρείς νεκροί και δεκάδες τραυματίες.
Η επίσημη έρευνα των πραγματογνωμόνων έκανε λόγο για δυστύχημα. Στην πραγματικότητα, κανένας επίσημος κρατικός φορέας δεν επιθυμούσε να πέσει φως στην υπόθεση. Τεχνηέντως, ο Τύπος και οι πολιτικοί της «εθνικοφρόνου παρατάξεως» χρησιμοποίησαν την έκρηξη για να εντείνουν το αντικομμουνιστικό μένος και την προπαγάνδα για τον κίνδυνο που παραμόνευε από την ενδυνάμωση της ΕΔΑ.
Μερικούς μήνες αργότερα, τον Ιούλιο του 1965, η κεντρώα κυβέρνηση Παπανδρέου θα αναγκαστεί σε παραίτηση και η χώρα θα βυθιστεί σε μία δίνη πολιτικών ανωμαλιών, που θα κορυφωθεί με τη δικτατορία των Συνταγματαρχών και την προδοσία της Κύπρου.
Ο δημοσιογράφος Γιάννης Ράγκος, στην έρευνά του «Η Νάρκη», αποκαλύπτει μία από τις πιο αιματηρές σκευωρίες του «εθνικού καθεστώτος»: Το καλοκαίρι του 1963 οργανώθηκε από Έλληνες αξιωματικούς και πράκτορες της CIA, μία «μυστική επιχείρηση» τοποθέτησης ναρκών στην περιοχή γύρω από τη Γέφυρα του Γοργοποτάμου. Η επιχείρηση, που υλοποιήθηκε το φθινόπωρο του ίδιου έτους στο περιθώριο της στρατιωτικής άσκησης «Ζευς», ήταν ενταγμένη σε ένα ευρύτερο πλέγμα ενεργειών που θα αποσταθεροποιούσαν το ελληνικό πολιτικό σύστημα και θα οδηγούσαν στην επιβολή της δικτατορίας.
Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί πλούσια βιβλιογραφία και υλικό αρχείου, καθώς και συνεντεύξεις με πρωταγωνιστές της εποχής. Σε ειδικό παράρτημα δημοσιεύονται σπάνιες φωτογραφίες και σκηνές από την ταινία του κινηματογραφιστή Γ. Χαντζόπουλου, που απαθανάτισε τυχαία την έκρηξη και τις στιγμές που ακολούθησαν.