Το έργο αναφέρεται στο Αγώνα του Δ.Σ.Ε. και ειδικότερα της 88 ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΟΥ (Διλοχία Γκούρα) της ΙΙ Μεραρχίας Διαμαντή, που κατά τον εμφύλιο πόλεμο έδρασε άκρως δυναμικά κυρίως στη Στερεά Ελλάδα. Πλήθος ονομάτων, γεγονότων και τοποθεσιών, με κάθε δυνατή ακρίβεια, φέρει στο φως ο τότε πολεμιστής και καταξιωμένος συγγραφέας Κ. Πεντεδέκας, ανακαλώντας στη μνήμη των μεγαλύτερων ή κάνοντας γνωστά στους νεότερους, ήρωες, μάχες, τεχνικές πολέμου, συνθήκες εποχής. Ο Συγγραφέας του έργου δεν θυμάται μόνο αλλά και στη διάρκεια του χρόνου ερεύνησε, έψαξε και διασταύρωσε, κατά το δυνατόν, τα στοιχεία του, κι αυτό φαίνεται από την παράθεση ακόμη κι αντίθετων μεταξύ τους πηγών. Ακόμη, το έργο διδάσκει το τι θα πει έμπρακτη συλλογικότητα, θάρρος, τόλμη, αποφασιστικότητα και γενικά πίστη σ’ αιώνιες κι αναλλοίωτες αξίες. Πέρα όμως από τις όποιες επισημάνσεις, που άνετα μπορούν να συσχετισθούν με ό,τι συμβαίνει σήμερα στα Βαλκάνια ή στο Ιράκ κι όπου αλλού, θα μπορούσαμε να πούμε πως πρόκειται για έργο επίκαιρο, διδακτικό και όχι αδιάφορο για τον μελετητή της Ιστορίας, η οποία συχνά επαναλαμβάνεται.

«Το κλίμα στο χωριό –ακόμα και μετά την επιστροφή μου από τον Αη-Στράτη– δεν είχε αλλάξει. Τρομοκρατία, σπιούνοι, χαφιεδισμός επικρατούσαν παντού. Ο κόσμος τρομοκρατημένος και διστακτικός απέναντί μου. Όλοι ήθελαν να με καλωσορίσουν, να μου μιλήσουν, με απέφευγαν. Ακόμα και οι συγγενείς μου, σαν να είχα λέπρα. Ο χαιρετισμός των περισσότερων και των φίλων επίσης ήταν μόνο μ’ ένα ανεβοκατέβασμα των φρυδιών. Φοβόνταν τους χαφιέδες του χωριού, τους συνεργάτες της αστυνομίας, που θα τους κάρφωναν και θα τους ανέφεραν τα πάντα. Η “στενόχωρη” αυτή κατάσταση δεν με κλόνισε. Είχα υπόψη μου τις συνθήκες και τα προβλήματα που θα αντιμετώπιζα».

(απόσπασμα από το βιβλίο)

Ένα ντοκουμέντο για μία ιδιαίτερη μορφή τιμωρίας που επιφύλαξε το μετεμφυλιακό κράτος στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, αποτελεί η μαρτυρία του Παναγιώτη Σταυράκη «Άη Στράτης (1958-59). Τρεις μήνες μετεκτόπισης».
Εκλεγμένος Κοινοτικός Σύμβουλος στην Πλαγιά της Λέσβου και ενεργό μέλος της ΕΔΑ, ο συγγραφέας και οι συγγενείς του αντιμετωπίζουν καθημερινά τον αυστηρό έλεγχο των αστυνομικών οργάνων και την τρομοκρατία των χαφιέδων και των παρακρατικών.
Η εκλογική άνοδος της ΕΔΑ και το λαϊκό έρεισμα που αποκτά ο Σταυράκης μεταξύ των συγχωριανών του, θα αναγκάσουν την Ασφάλεια Λέσβου να κατασκευάσει εις βάρος του κατηγορίες, προκειμένου να τον απομακρύνει από το νησί και να τον απομονώσει από την κοινωνία του χωριού.
Για ένα τρίμηνο θα μείνει εκτοπισμένος στο νησί του Αη-Στράτη, ενώ επί μήνες τελούσε υπό περιορισμό, συνοδευόμενος σε όλες τις μετακινήσεις του από αστυνομικό και παραμένοντας σιδεροδέσμιος σε δημόσιους χώρους.
Παραθέτοντας επίσημα δικαστικά και αστυνομικά έγγραφα, δημοσιεύματα από τον Τύπο της εποχής, αλλά και μαρτυρίες από παράγοντες της ζωής της Λέσβου, ο Παναγιώτης Σταυράκης περιγράφει το κλίμα τρομοκρατίας που επικρατούσε στην ελληνική ύπαιθρο τα χρόνια που ακολούθησαν τον εμφύλιο σπαραγμό.
Το βιβλίο «Αη-Στράτης (1958-59). Τρεις μήνες μετεκτόπισης», αποτελεί μία μοναδική συμβολή στην καταγραφή της ιστορίας του δημοκρατικού κινήματος στη χώρα μας, φωτίζοντας μία μέθοδο πολιτικής τρομοκρατίας που ελάχιστα έχει παρουσιαστεί στα έργα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας. Αναζητήστε το μοναδικό αυτό ντοκουμέντο σε όλα τα βιβλιοπωλεία και στις εκδόσεις ΕΝΤΟΣ.

«Σέρνοντας και τραβώντας την απ’ τα μαλλιά, την οδηγούν στο Διοικητήριο. Τη ρίχνουν στην απομόνωση. Χωρίς φαΐ, χωρίς νερό, σ’ ένα κελί 1×2, στο σκοτάδι. Για κρεβάτι ούτε λόγος. Περιττή πολυτέλεια που δεν είναι άξια γι’ αυτήν… το απόβρασμα, τον εχθρό του Έθνους, το μιαρό σκουλήκι που τόλμησε να εναντιωθεί στον Βασιλέα. Ούτε καν βούτα για την ανάγκη της υπάρχει. Μέσα στις ακαθαρσίες της, πότε όρθια, πότε καθιστή, η Μαρίτσα κάνει κουράγιο».

Με διηγηματική μορφή, η Ναταλία Αποστολοπούλου παρουσιάζει τις συνεντεύξεις που έλαβε από γυναίκες αγωνίστριες που συμμετείχαν στην ΕΑΜική Εθνική Αντίσταση, στρατεύθηκαν στο Δημοκρατικό Στρατό και γνώρισαν το κυνηγητό, τα βασανιστήρια και την εξορία από το μετεμφυλιακό κράτος.
Τέσσερις συγκλονιστικές μαρτυρίες, δοσμένες με υποδειγματική γραφή και ζωντανές περιγραφές, έρχονται να προσθέσουν νέες σελίδες σε ένα από τα πιο ματωμένα κεφάλαια της ιστορίας του τόπου μας. Μητέρες, αδελφές και σύζυγοι ζουν μαζί με την αγωνία για την τύχη των παιδιών και των αγαπημένων συντρόφων τους τη δική τους προσωπική περιπέτεια.
Η Ναταλία Αποστολοπούλου αγγίζει τις πιο ευαίσθητες πτυχές της θηλυκής φύσης, εισάγει τον αναγνώστη στη γυναικεία ψυχολογία, περιγράφοντας μέσα από καθημερινές ιστορίες τις αγωνίες, τις συναισθηματικές εκρήξεις, τις μάχες ανάμεσα στην αγάπη και στο μίσος που έδιναν καθημερινά οι νεαρές γυναίκες τη δεκαετία του ’40.

Παρά τη σκληρότητα των εικόνων, η γραφή της Ναταλίας Αποστολοπούλου αποπνέει ζεστασιά και τρυφερότητα, επιτρέποντας στον αναγνώστη να διαβάσει απνευστί τις μαρτυρίες-διηγήματα και να μυηθεί σε μία πτυχή της ιστορίας του φεμινιστικού κινήματος μέσα από τις σελίδες ενός λογοτεχνήματος. Το βιβλίο «Για έναν κόσμο καλύτερο και δικαιότερο» διατίθεται από τις εκδόσεις “ΕΝΤΟΣ”.

Συγκλονιστική μαρτυρία του Δημήτρη Μανούσου, στελέχους του κεντρικού μηχανισμού της Γιούρας στην πρώτη περίοδο του Εμφυλίου και στην περίοδο της Χούντας. Μιλάει για συμβάντα, αναφέρει ονόματα, ξεσκεπάζει ατιμίες, δοξάζει τους απροσκύνητους και την αντρειοσύνη τους. Ένα βιβλίο που θέτει ερωτήματα στον ιστορικό του παρόντος και του μέλλοντος.

Μια ολόκληρη σελίδα από την ιστορία του Πολυτεχνείου της Αθήνα είναι η Κατοχή και ο Δεκέμβρης του ’44. Είναι η περίοδος που τα Ελληνόπουλα και οι Ελληνοπούλες αντιστάθηκαν στους βάρβαρους κατακτητές μέσα από τις προοδευτικές οργανώσεις, οι οποίες δημιουργήθηκαν για να λευτερώσουν τη σκλαβωμένη πατρίδα.
Ο γνωστός συγγραφέας Φοίβος Τσέκερης, φοιτητής τότε της Αρχιτεκτονικής, εξιστορεί στο παρόν βιβλίο τη γέννηση και τη δράση της Σπουδάζουσας –φανερή και παράνομη–, της πιο μαζικής οργάνωσης στο φοιτητικό χώρο, στην οποία πρωτεύοντα ρόλο έπαιξε κι ο ίδιος.
Μέσα από τα προσωπικά του βιώματα ο Φοίβος Τσέκερης φωτίζει όσα έπεσαν στην αντίληψή του και αξίζει να καταγραφούν, ώστε να μη ξεχαστεί η περίοδος που γέμισε με δάκρυα και αίμα την πατρίδα μας. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου παρελαύνουν πρόσωπα και γεγονότα, ηρωισμοί και προδοσίες και πάνω απ’ όλα οι σπουδαστικοί αγώνες τον καιρό της κατοχής και ο Δεκέμβρης, κοιταγμένος φυσικά με τη ματιά του αυτόπτη μάρτυρα.
Είναι οι μέρες που έζησε ο Φοίβος Τσέκερης ως αγωνιστής και στη συνέχεια βαριά τραυματίας στο Πολυτεχνείο, τον Ερυθρό Σταυρό, το Ιπποκράτειο, σε άλλα νοσοκομεία – ανήμπορος και αιχμάλωτος στα χέρια του ανηλεή αντιπάλου. Το βιβλίο διαβάζεται με αμείωτο ενδιαφέρον, έχει ουσιαστικά αφηγηματική μορφή, ενώ συνάμα είναι κι ένα αξεπέραστο ιστορικό χρονικό.

Μαρτυρία-ντοκουμέντο για το στρατόπεδο Ελ-Ντάμπα, στην Αίγυπτο, όπου μαρτύρησαν 12.000 όμηροι, από το Δεκέμβρη του ’44. Ο δημοσιογράφος-συγγραφέας Αλέξης Καρρέρ καταγράφει με αφηγηματική δεινότητα την τρομακτική εμπειρία του. Πολλά σημεία των στιγμών που βίωσε στην αιγυπτιακή έρημο, όμηρος των Άγγλων, κόβουν την ανάσα… Βιβλίο που διαβάζεται απνευστί, συγκινεί, αλλά μπαίνει και στις καταθέσεις ψυχής -για την ιστορία της περιόδου που άνοιξε τον αιματηρό Εμφύλιο.

«Το καλοκαίρι του ’32 τα κτήματά μας τα είχαμε χάσει οριστικά. Ξένοι πια τα καλλιεργούσανε. Είχε γίνει αδικία. Τον πατέρα μου τον βάλανε και υπέγραψε συναλλαγματικές λέγοντάς του πως υπέγραφε σαν μάρτυρας σε κάτι τάχα συμφωνητικά. Δεν έβλεπε, είχε χάσει το φως του στην Αμερική. Η φτώχεια μάς θέριεψε. Και κοντά σ’ όλα τα κακά, η γκρίνια της μάνας με τον πατέρα, που με συμβουλεύανε ν’ αφήσω το σκολειό. “Που θα πας παιδί μου;” έλεγε ο πατέρας μου. “Τα γράμματα θέλουνε περιουσίες να ξοδέψεις κι εμείς δεν έχουμε ούτε ένα γάιδαρο να πηγαίνουμε στο μύλο τ’ άλεσμα”».
Μια σκληρή περιγραφή της ζωής στην ελληνική ύπαιθρο τα χρόνια του Μεσοπολέμου κατορθώνει ο Χρήστος Ραχιώτης στο βιβλίο του «ΖΩΗ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑΣ – Τότε που δενότανε η ζωή μας», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις ΕΝΤΟΣ.
Χωρίς καμία πρόθεση να ωραιοποιήσει τις καταστάσεις που βιώνουν οι τσακισμένες από τη φτώχεια οικογένειες, ο συγγραφέας επιχειρεί -λειτουργώντας ουσιαστικά ως ρεπόρτερ- να μεταφέρει στους αναγνώστες του αυτούσιο το κλίμα που επικρατούσε σε μια Ελλάδα που απέχει πολύ από τις ρομαντικές εικόνες που περιγράφουν τα λογοτεχνικά βιβλία. Πρόκειται για την Ελλάδα της υπανάπτυξης, του αναλφαβητισμού, της εκμετάλλευσης, της αστυνομοκρατίας, ενός καθεστώτος που οδήγησε πολλούς νέους της εποχής να διεκδικήσουν την ανατολή μιας νέας εποχής, συμμετέχοντας στο ΕΑΜικό κίνημα της Εθνικής Αντίστασης. Ξεφυλλίζοντας το ημερολόγιο των παιδικών και των νεανικών χρόνων του, ο Χρήστος Ραχιώτης ερεθίζει τη συλλογική μνήμη του έθνους μας, φέρνοντας στην επιφάνεια ιστορικά γεγονότα που επιχειρήθηκε να εξαφανιστούν μέσα σ’ ένα σύννεφο λήθης.
Το βιβλίο «ΖΩΗ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑΣ – Τότε που δενότανε η ζωή μας» αποτελεί ένα αδιάψευστο ιστορικό ντοκουμέντο για εκείνη την Ελλάδα που δεν έχει θέση στα σύγχρονα σχολικά εγχειρίδια. Διατίθεται σε όλα τα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις ΕΝΤΟΣ.

«Αναμμένη δάδα! Το Δαδί της Κατοχής είναι να το θαυμάζεις… Πάντα σκλαβωμένο. Και πάντα ελεύθερο, στην ψυχή, στην καρδιά, στη λεβεντιά. Ελεύθερο πολιορκημένο! Αγέρωχο κι απροσκύνητο. Στην αντίσταση πρωτοπόρο. Ηρωική κωμόπολη. Με ατσάλινη αντοχή. Τη δάδα του αγώνα κρατώντας ψηλά αναμμένη! Ο λαός ενωμένος σαν ένας άνθρωπος. Σπίτι με σπίτι, δρόμο με δρόμο, γειτονιά με γειτονιά, πρόσωπο με πρόσωπο. Σφιχτοδεμένοι σαν μια γροθιά».
Τη μαρτυρία του από τη δράση των ένοπλων αντιστασιακών ομάδων στην περιοχή της Λοκρίδας –και ειδικά στο Δαδί, τη σημερινή Αμφίκλεια– κατά την περίοδο 1940-1944 καταθέτει ο Κώστας Πεντεδέκας, πολεμιστής του αλβανικού μετώπου κι αγωνιστής του ΕΑΜ και του Δημοκρατικού Στρατού.
Ωστόσο, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί τα προσωπικά του βιώματα ως εφαλτήριο αφενός για να περιγράψει τη γεωπολιτική κατάσταση της χώρας από τη Μικρασιατική Καταστροφή έως την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου και αφετέρου για να καταγράψει την ιστορία του κινήματος της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στη διάρκεια της Κατοχής από τις δυνάμεις του Άξονα.
Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο μέρη: Στο πρώτο καταγράφονται οι ημέρες του ελληνοϊταλικού και ελληνογερμανικού πολέμου, η εγκατάσταση των κατοχικών αρχών και οι προσπάθειες για την οργάνωση της αντίστασης στο Δαδί. Παρακολουθώντας τις πολεμικές και πολιτικές εξελίξεις τόσο στο εξωτερικό όσο και στην παρανομία του εσωτερικού αγώνα, ο Κ. Πεντεδέκας παραθέτει ντοκουμέντα από τη δράση των αγωνιστών στο Δαδί και στην ευρύτερη περιοχή της Λοκρίδας. Το πρώτο μέρος ολοκληρώνεται με την αναφορά στο σύστημα λαϊκής αυτοδιοίκησης και δικαιοσύνης που εφαρμόστηκε από το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ στην Ελεύθερη Ελλάδα.
Το δεύτερο μέρος είναι αφιερωμένο στη μνήμη των αγωνιστών που έπεσαν στο πεδίο της μάχης: Πρόκειται για τους Λ. Κουγιάτσο, Δ. Μαργιόλα, Θ. Μπαθρά, Δ. Σταματόπουλο, Θ. Λαζάρου κι άλλους 27 ήρωες της περιόδου 1941-44, τους Γ. Οικονόμου, Ν. Σκλαβούνο, Γκ. Σιάτρα, Δ. Τσαπρούνη, Λ. Ριζομάρκο, Λευτέρη, Ι. Παπαγεωργίου, Τηλ. Σταυραετό, Β. Καθούλη και Σ. Τσιτσιπή, της περιόδου 1945-49. Στο βιβλίο περιέχεται αναλυτικός πίνακας με τα ονόματα των κατοίκων του Δαδιού που φυλακίστηκαν ή εξορίστηκαν στη διάρκεια του Εμφυλίου.
Η μαρτυρία του Κ. Πεντεδέκα συμπληρώνεται από σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα. Μοναδική είναι η φωτογραφία (σελ. 147) από τον εορτασμό της εθνικής επετείου στο Δαδί, στις 25 Μαρτίου 1943, με φουστανελοφόρους που κρατούν γαλανόλευκες σημαίες.
Το βιβλίο του Κώστα Πεντεδέκα «Η Αμφίκλεια (το Δαδί) στην Εθνική Αντίσταση (1940-1944)» διατίθεται από όλα τα βιβλιοπωλεία και τις εκδόσεις “ΕΝΤΟΣ”, οι οποίες έχουν κυκλοφορήσει το βιβλίο του Κώστα Πεντεδέκα «Σωτήρης Λ. Τσιτσιπής. Ο ηρωικός Λοκρός».

«Για την εποχή που έζησα εγώ στο χωριό: Γεννήθηκα το 1922, εκεί έμεινα έως το 1945 που με κυνήγησαν, έφυγα τραυματίας με μία σφαίρα στο λαιμό γιατί ήμουν εντεταγμένος πρώτα στην ΕΠΟΝ και μετά στο ΚΚΕ. Η περίοδος αυτή ήταν κάτι που δύσκολα περιγράφεται: οργασμός, κινητικότητα, φιλοξενία, οικονομική και πολιτιστική ανακατάταξη στο χωριό, πρωτόγνωρη για πολλές εποχές, για τη μετά την τουρκοκρατία περίοδο.»

«Η μάχη συνεχίστηκε μέχρι το ηλιοβασίλεμα. Τότε μας δόθηκε η εντολή να υποχωρήσουμε προς το χωριό. Φτάνοντας στο χωριό το σούρουπο οι χωριανοί είχαν φύγει, εκτός από τους εφεδροΕΛΑΣίτες. Μείναμε για λίγο, ήπιαμε νερό στις δύο βρύσες που βρίσκονταν στην πλατεία και από κει προχωρήσαμε δυτικά, ανηφορίζοντας το μονοπάτι που πάει για το Λιδωρίκι, όπου σε καμιά τετρακοσαριά μέτρα αρχίζουν τα έλατα. Εκεί σταματήσαμε και παραταχτήκαμε. Όλη την παράταξη του λόχου μας την πέρασε ο Κρόνος και μας λέει: “Παιδιά, εδώ πρέπει να θάψουμε όλους τους Γερμανούς. Να εκδικηθούμε τους συντρόφους μας που χάσαμε στην Άμφισσα. Γι’ αυτό απόψε δεν έχει ούτε φαΐ ούτε νερό. Δεν πρέπει να κυλήσει ούτε ένα πετραδάκι…”».
Η Βοιωτία πρωτοστάτησε στον αγώνα για την αποτίναξη του γερμανικού ζυγού το 1941-44, πυκνώνοντας τις τάξεις του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Ο φόρος αίματος για τους κατοίκους της Βοιωτίας ήταν μεγάλος και στην περίοδο του εμφύλιου σπαραγμού: εκατοντάδες Βοιωτοί κατατάχθηκαν στο Δημοκρατικό Στρατό, γνώρισαν τα βασανιστήρια και την απομόνωση των φυλακών και των ξερονησιών, αποχαιρέτησαν τη ζωή στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Ο Δημήτρης Κόλλιας «Κατσαντώνης» υπηρέτησε στο ΙΙ/34 Τάγμα του ΕΛΑΣ Βοιωτίας. Πολέμησε τους Ιταλούς και Γερμανούς κατακτητές, τους ταγματασφαλίτες και τους Άγγλους «ελευθερωτές». Το 1948 κατατάχτηκε στο Δημοκρατικό Στρατό, στο Τάγμα του Κρόνου. Για την αντιστασιακή του δράση παρέμεινε φυλακισμένος έως το 1961.
«Η Βοιωτία στον Αγώνα. Η δράση του ΙΙ/34 Τάγματος ΕΛΑΣ Βοιωτίας» αποτελεί το προσωπικό ζωντανό ημερολόγιο του Δημήτρη Κόλλια από την εποχή της Κατοχής και του Εμφυλίου. Ένα οδοιπορικό στην ύπαιθρο και τα χωριά της Βοιωτίας, στα πολεμικά μέτωπα όπου ο ίδιος ο συγγραφέας έδωσε το παρών ως «δρων παράγων».
Σε 25 σελίδες μνημονεύονται τα ονόματα των πεσόντων συναγωνιστών που χάθηκαν πολεμώντας, δολοφονήθηκαν χωρίς δίκη, εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς ή τις μετακατοχικές κυβερνήσεις. Η αναφορά γίνεται με βάση τον τόπο καταγωγής τους, τον τρόπο που θανατώθηκαν και το Σώμα στο οποίο υπηρετούσαν. Η έκδοση συμπληρώνεται από σπάνιες, ανέκδοτες φωτογραφίες Βοιωτών αγωνιστών.
«Η Βοιωτία στον Αγώνα. Η δράση του ΙΙ/34 Τάγματος ΕΛΑΣ Βοιωτίας» του Δημήτρη Κόλλια, είναι ένα βιβλίο συμβολή στην Ιστορία της Βοιωτίας. Προμηθευτείτε το από όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία και τις εκδόσεις “ΕΝΤΟΣ”.

Όποιος διαβάσει το βιβλίο τούτο θα δει στον πρόλογό του ότι το έγραψα το 2003, αλλά δεν προχώρησα τότε στην κυκλοφορία του γιατί ήθελα να εκδοθεί με τη σύμφωνη γνώμη της πρωταγωνίστριας που είναι η γυναίκα μου η οποία δεν επιθυμούσε να πάρει δημοσιότητα το μεγάλο αίσθημά της. Αν και δεν συμφωνούσα, σεβάστηκα τη θέλησή της. Τώρα που έφυγε απ’ τη ζωή, αποφάσισα να το δημοσιεύσω γιατί πιστεύω ότι έχει ορισμένα μηνύματα για όλους κι ιδιαίτερα για τους νέους.

«Προκειμένου να αποσπάσουνε δηλώσεις μετανοίας και αποκήρυξης του Κ.Κ.Ε. από τους κρατούμενους στη Μακρόνησο, η Ασφάλεια, αλλά και κάποιοι συγγενείς των κρατουμένων, χρησιμοποιήσανε κάθε ανέντιμο μέσο. Υποχρεώνανε γυναίκες να γράφουνε στους κρατούμενους άντρες τους ότι θα τους εγκαταλείψουν αν δεν κάνουνε δήλωση για να γυρίσουνε στο σπίτι τους. Σε έναν γιατρό κρατούμενο έγραψε η γυναίκα του ότι η δεκαεφτάχρονη κόρη τους έχει καρκίνο και ότι μόλις προφταίνει να τη βρει ζωντανή αν γυρίσει αμέσως. Ο γιατρός κλαίγοντας πήγε στους χωροφύλακες και υπόγραψε δήλωση, αλλά μόλις έφτασε στο σπίτι του, του είπανε ότι του είχανε γράψει ψέματα. Όπως έγραψε σε φίλο του, συγκρατούμενό του στη Μακρόνησο, αγανακτισμένος έφυγε από το σπίτι του και χώρισε τη γυναίκα του για το παιχνίδι που του έπαιξε.»